Mycotoxines onder de loep

Fibra Paardenvoeders

 

Naar nieuwsoverzicht

Op Equiday stelden we de vraag: worden mycotoxines geproduceerd door schimmels?

 

We merkten dat verschillende bezoekers niet wisten wat mycotoxines waren. Daarom willen we hier meer informatie over geven.

Wat zijn mycotoxines?

Mycotoxines zijn giftige afvalstoffen die door sommige schimmels worden geproduceerd. Deze giftige stoffen kunnen acute en ernstige chronische effecten hebben op de gezondheid van mens en dier. Het verraderlijke van deze stoffen is, dat je ze niet met het blote oog kunt zien of ruiken. Ook zijn ze zeer resistent, zelfs door verhitting of bevriezing kunnen ze niet worden vernietigd. Het kan voorkomen dus dat schimmel zelf is verdwenen maar de mycotoxines nog aanwezig zijn.

Waar liggen de risico’s voor paarden en pony’s?

Een gezond paard of pony heeft bij een lage en niet frequente inname voldoende afweer om zich te beschermen. De ph waarde in de maag worden de toxinen vernietigd en ook een gezonde darmflora kan deze stoffen in bepaalde mate weren. Wanneer er echter een grote besmetting plaatsvind, je paard of pony heel regelmatig grote hoeveelheden binnen krijgt of wanneer het immuunsysteem verzwakt is kunnen de toxinen schade aanrichten. Wanneer dit gebeurd kunnen de schadelijke stoffen via de darmen in de bloedsomloop terecht en komen en problemen in het gehele lichaam veroorzaken. 

Waar komen mycotoxines voor?

De blootstelling van je paard/pony aan mycotoxines is heel reëel. Schimmels kunnen namelijk overal voorkomen.  Dit wil echter niet zeggen dat alle schimmels ook schadelijke mycotoxines produceren. Dit hangt af van de omstandigheden waarin de schadelijke schimmels zich kunnen ontwikkelen en hierbij mycotoxines produceren.

Weidegang

In grassen, klavers, kruiden en de bodem van een paardenwei komen zowel goede als schadelijke schimmels voor. Deze zorgen gezamelijk voor een natuurlijke balans. Wanneer het grasland echter gestrest is door bijvoorbeeld droogte, te weinig voedingstoffen of overbegrazing raakt het uit balans en kunnen schadelijke schimmels de overhand krijgen.

Vooral een vochtige herfst na een droge zomer kan schimmelvorming bevorderen!

Gestresst gras kan mycotoxines bevatten
Hooi moest je goed laten drogen en in een droge goed geventileerde ruimte bewaren zodat er minder kans is op schimmels.
Hooi, kuilgras en voordroog

Logischerwijze kunnen de schimmels die in het weiland voorkomen ook in het ruwvoer terecht komen. Omdat de manier van conserveren verschillend is moet je hier rekening mee houden om schimmelvorming te voorkomen.

Bij hooi wordt het gras geconserveerd door het te drogen (80-85% d.s.*) Door onvoldoende vocht in het product is het voor bacteriën en andere mircro-organismes niet meer mogelijk om te groeien. Hierbij is dus belangrijk dat het voldoende droogt voor het ingebaald wordt en dat het op een droge, geventileerde plaats wordt opgeslagen. Is dit niet het geval dan kan er gemakkelijk schimmelvorming ontstaan met het risico op mycotoxinen.

* % aan droge stof in het hooi

 

Kuilgras wordt geconserveerd door het luchtdicht te verpakken en wordt meestal minder lang gedroogd op het land. Hierdoor ontstaat er in een baal een zuurstofarm en luchtvochtig klimaat waar de melkzuurbacterie kan groeien en deze conserveert het gras. Het droge stof gehalte ligt hierbij lager (rond 60%). De risico’s bij kuilgras zijn dat wanneer het te nat gebaald wordt er boterzuur- en rottingsbacteriën kunnen gaan groeien en er derving optreedt, of wanneer er door een gat in het folie zuurstof in de baal komt,  dan is er een kans dat er schimmels gaan groeien.

Naast kuilgras is er de afgelopen periode een nieuwe trend ontstaan. Het zogenaamd ingepakte hooi ofwel voordroog/ haylage genoemd.

TIP: Laat bij ruwvoer in folie de baal niet te lang open liggen wanneer je het voert. Wanneer het voer wordt blootgesteld aan licht en zuurstof zullen schimmels ook weer actief worden. Wanneer je niet zo’n snelle omloop hebt kies dan voor kleinere balen.

Houdt ook je ruwvoer altijd goed in de gaten met je eigen neus en ogen. Zie je schimmel in je baal of ruikt het muf? Voer het dan niet meer op. De onzichtbare mycotoxines kunnen zich door de hele baal hebben verspreidt. 

Strooisels

Ook het strooisel voor in de stal kan schimmels bevatten. Helemaal bij tarwestro waar veel paarden en pony’s ook graag aan knabbelen is het belangrijk dat het goed wordt gedroogd en droog worden opgeslagen. Andere strooisels zoals vlas en zaagsel beschimmelen vermoedelijk minder snel maar kunnen wanneer het beschimmeld is ook al worden ze niet gegeten voor problemen zorgen. Bijvoorbeeld wanneer ze worden ingeademd. Een goede ventilatie en hygiëne in de stal is dan ook erg belangrijk.

Aanvullend voer

Veelgebruikte grondstoffen in het aanvullende paardenvoer bestaan of wordt gemaakt van granen. Deze kunnen bij de teelt, verwerking of opslag besmet raken en moeten dus goed worden gecontroleerd.

Hiervoor zijn verschillende nationale en internationale controlesystemen ontwikkeld. De belangrijkste voor paardenvoeders in Nederland zijn:

GMP+

Dit staat voor ‘’Good Manufacturing Practice’’ wat neerkomt op ‘’goed produceren’’. Dit is een internationaal kwaliteitssysteem dat voedselveiligheid waarborgt. Alle gecertificeerde bedrijven produceren hun voer volgens voorgeschreven regels en moeten ook continu verbeteren in hun kennis, kwaliteit en productieprocessen. Onafhankelijke instanties voeren inspecties uit op het hele productieproces van het voer. Een GMP+ certificaat garandeert de veiligheid van voer voor mens, dier en milieu.

Secure Feed

Dit is een internationale organisatie die staat voor het gebruik van veilige grondstoffen en daarmee veilig voedsel voor dieren. Door op tijd risico’s te  herkennen en passende maatregelen te nemen borgt SecureFeed samen met haar deelnemers de voedselveiligheid.

 

Symptomen en gevolgen van mycotoxine vergiftiging

Aandoeningen in beeld die door mycotoxine vergiftiging kunnen worden veroorzaakt.

Hoe kun je de risico’s van mycotoxines verminderen?

Inkoop en opslag

Allereerst is het heel belangrijk dat het ruwvoer en strooisel wat je koopt van goede kwaliteit. Verder heb je een goede, droge en ventilerende opslagplek nodig wanneer het niet is verpakt. Voordroog/ kuilvoer balen kunnen het beste worden afgedekt en van de grond af  worden gezet zodat beschadigingen wordt voorkomen. 

Voor het aanvullende voer is het belangrijk dat het een een GMP+ keurmerk heeft en ook hierbij is goede opslag heel belangrijk. Bewaar het in een waterdichte ton of bak, op een vorstvrije plek en maak de gehele bak op voor je hem weer bij vult om oude restjes te voorkomen. Bij ons Fibra voer adviseren we voor optimale conservering om het in de huidige verpakking te laten of het per baaltje in een voerton te storten.

Testen en analyses

Het testen van mycotoxines is voor laboratoria een uitdaging omdat het erg afhankelijk is van de plaats van de verontreiniging en omdat het in zeer lage gehalten aanwezig kan zijn.

 

Hoe kun je de gevoeligheid van je paard/pony verminderen?

Wanneer een paard langdurig mycotoxines opneemt zal dit nadelig zijn voor de gezondheid. Maatregelen om gevoeligheid te minimaliseren zijn:

  • Probeer stress zoveel mogelijk te vermijden. Denk hierbij aan sportpaarden maar ook merries aan het einde van de dracht en bij extreme hitte.
  • Stimuleer een goede darmflora
  • Zorg voor goede hygiëne maatregelen, ongedierte en insecten zorgen voor de verspreiding van schimmels.

Mycotoxinebinders

Echter is het niet haalbaar om je paard/pony helemaal te beschermen en sommigen zijn er ook gevoeliger voor dan anderen. Om je paard van binnenuit te beschermen kun je mycotoxinebinders voeren.

Deze binden de gifstoffen waardoor ze niet in de bloedbaan kunnen komen. Daarnaast stimuleren ze veelal de werking van de darmen. Belangrijk is het om de juiste mycotoxinebinder in te zetten, waar je hierbij rekening moet houden, hoe de mycotoxinebinders in onze Fibra Anti-itch precies werken en hoe je de Anti-itch voor jouw paard/pony kunt inzetten zal in een volgende blog worden uitgelegd! 

Lijkt jouw dit interessant? Of heb je een vraag naar aanleiding van deze blog laat het ons dan weten!

 

Bestel eenvoudig en snel

1
Hoi, vertel waar kan ik je mee helpen?
Powered by