In het voorjaar begint het bij veel paardenliefhebbers weer te kriebelen: de zon laat zich vaker zien, de temperaturen stijgen en paarden mogen weer vaker de wei op. Een paard dat rustig kan grazen oogt ontspannen en tevreden precies wat je als eigenaar wilt. Toch is het belangrijk om deze overgang goed te begeleiden. Vers gras bevat veel suikers en energie, wat invloed kan hebben op de gezondheid van je paard.

Juist in deze periode is het belangrijk om kritisch te kijken naar je paard of pony en wanneer het voor het individu past om op de weide te gaan. Grasgroei is namelijk een proces, en het moment waarop je je paard veilig kunt laten grazen hangt daar sterk van af. In deze blog nemen we je mee in hoe gras groeit en hoe je een weloverwogen keuze maakt voor jouw paard. 

Hoe groeit gras eigenlijk?

Gras groeit onder invloed van:

• zonlicht
• water
• CO₂ (lucht)
• voedingsstoffen uit de bodem

Een klein stukje biologie helpt om dit beter te begrijpen.

Bladgroenkorrels in het gras zetten zonlicht om in energie. Met deze energie worden water en CO₂ omgezet in glucose (suiker). Deze glucose is de brandstof voor de plant en wordt gebruikt om:

• bladeren te vormen
• wortels te ontwikkelen
• in lengte te groeien
• én om reserves op te slaan

’s Nachts — vooral in de zomer — gebruikt de plant deze opgeslagen suikers om verder te groeien. Dit komt doordat het dan koeler is en er meer vocht beschikbaar is.

 Belangrijk om te weten: gras heeft ook voldoende bodemtemperatuur nodig om te groeien.

• Vanaf ±5°C begint de groei
• Vanaf ±10°C groeit gras echt goed

Voorjaar: waarom gras dan extra suikerrijk kan zijn

In het voorjaar heb je vaak zonnige dagen, maar koude nachten. Het gras maakt overdag veel suikers aan, maar kan deze door de lage temperatuur nog niet gebruiken voor groei.

Het gevolg:
Het overschot wordt opgeslagen als fructaan (suiker) Daardoor kan gras in deze periode extra suikerrijk zijn.

Heb je een paard dat gevoelig is voor suikers (bijvoorbeeld bij hoefbevangenheid of insulineresistentie)?
Wacht dan in ieder geval tot de bodemtemperatuur structureel boven de 10°C ligt.

Grasgroei in fases: wanneer is het geschikt?

Niet alleen de temperatuur, maar ook de groeifase van het gras bepaalt of het geschikt is voor beweiding.

Stadium 0–1: net gegroeid of kort afgegeten gras

• Weinig blad → weinig fotosynthese
• Plant gebruikt reserves → stress
• Blijft suikerrijk

❌ Niet geschikt om te beweiden
Het paard eet het steeds kort af, waardoor de plant geen kans krijgt om te herstellen.

Stadium 1–2: veel blad, weinig structuur

• Gras is rijk en energiedicht
• Weinig vezels → snelle vertering

⚠️ Geschikt voor specifieke paarden, zoals:

• magere paarden
• sportpaarden
• fokmerries

Let op:

• Rustig opbouwen
• Altijd voldoende ruwvoer bijvoeren

Dit gras kan snel fermenteren in de darmen → risico op (gas)koliek
En door het suikergehalte → schommelingen in bloedsuiker

Stadium 2–3: de ideale fase (±10–20 cm)

• Goede balans tussen blad en structuur
• Langzamere vertering
• Minder pieken in bloedsuiker

✅ Beste moment om te beweiden

Dit gras ondersteunt een gezonde darmwerking en een stabiele energieopname.

Stadium 4: doorgeschoten gras (zaadvorming)

• Meer stengel → meer structuur
• Minder voedingswaarde per hap

⚖️ Geschikt, maar let op:

• Paarden krijgen snel grote hoeveelheden binnen
• Minder geschikt voor paarden met overgewicht

Extra voordeel:
Laat je een deel van je weide uitbloeien, dan vormt het gras zaad en zaait het zichzelf weer uit.
Dit helpt om je weide op natuurlijke wijze te verjongen en kan bijzaaien besparen.

Stadium 5: uitgebloeid gras

• Veel structuur
• Minder smakelijk

Paarden eten hier vaak minder van
Kan helpen bij sobere rantsoenen en paarden waarbij er een groot hoefbevangenheid risico is om toch beperkt te kunnen beweiden.

Wat betekent dit voor jouw paard?

Wat het juiste moment is om je paard op de wei te zetten, hangt sterk af van jouw individuele paard. Geen enkel paard is hetzelfde, en juist daarom is het belangrijk om goed naar je eigen paard te kijken.

Heeft jouw paard bijvoorbeeld overgewicht of een duidelijke cresty nek (harde vetophoping bovenop de hals)? Dan is dit een signaal dat het lichaam moeite heeft met de verwerking van suikers. In sommige gevallen kan dit wijzen op het ontwikkelen van EMS (Equine Metabolic Syndrome).

In dat geval is het verstandig om extra voorzichtig te zijn met weidegang, zeker in het voorjaar wanneer het gras suikerrijk kan zijn.

Heb je daarentegen een ouder paard of een paard dat wat schraal uit de winter komt? Dan kan gecontroleerde weidegang juist een mooie manier zijn om:

• extra energie op te nemen
• conditie op te bouwen
• weer wat aan te komen

Hierbij blijft het wel belangrijk om dit geleidelijk op te bouwen, zodat de darmen rustig kunnen wennen aan het verse gras.

Blijf altijd kijken naar je paard

Goed weidebeheer begint niet alleen bij het gras, maar vooral bij het observeren van je paard:

• Hoe is de lichaamsconditie?
• Hoe reageert je paard op gras? Mest etc. 
• Verandert het gedrag? 
• Gaat je paard niet gevoelig lopen? 

Geduld en opbouw zijn hierbij essentieel.

Het juiste moment verschilt

Het moment waarop gras geschikt is, ligt niet vast. Dit kan:

• per jaar verschillen (afhankelijk van het voorjaar)
• maar zelfs per dag wisselen afhankelijk van hoe groeizaam het weer is 
• per grassoort verschillen 

Dit komt doordat factoren zoals:

• temperatuur
• zonlicht
• en neerslag

Direct invloed hebben op zowel de groei van het gras als het suikergehalte.

Een zonnige dag na een koude nacht kan bijvoorbeeld zorgen voor extra hoge suikerwaarden, terwijl een bewolkte, zachte dag juist gunstiger kan zijn.